Cuộc thập tự chinh thứ nhất - Tiếng gọi từ Phương Đông - Peter Frankopan

Từ trước đến nay, chúng ta vẫn được dạy rằng cuộc Thập tự chinh thứ nhất bắt đầu từ lời hiệu triệu của Giáo hoàng Urban II tại Clermont (Pháp) năm 1095, và kết thúc bằng cuộc tàn sát đẫm máu ở Jerusalem năm 1099. Tuy nhiên, Giáo sư Peter Frankopan - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Byzantine tại Đại học Oxford - đã lật ngược câu chuyện này.

Ông chỉ ra rằng nguồn cơn thực sự của cuộc Thập tự chinh không đến từ Rome, mà từ Constantinople (thủ đô của Đế quốc Byzantine). Hoàng đế Alexios I Komnenos, khi đế chế của ông đang bên bờ vực sụp đổ trước sự tấn công của người Thổ Seljuk, đã gửi lời cầu cứu quân sự đến phương Tây. Lời kêu gọi từ phương Đông ấy chính là chất xúc tác thực sự khiến Giáo hoàng Urban II phát động cuộc Thập tự chinh, nhằm vừa cứu viện Byzantine, vừa khẳng định quyền lực của Giáo hội La Mã.

Cuốn sách tái hiện sinh động hành trình của những đạo quân phương Tây: họ rơi rụng vì bệnh tật, đói khát, chia rẽ bởi tham vọng của các thủ lĩnh, thậm chí tàn sát cả những cộng đồng Do Thái và đồng đạo trên đường đi. Đỉnh điểm là cuộc thảm sát Jerusalem năm 1099, được Frankopan dẫn lại từ tư liệu gốc: "máu những người bị giết ngập tới mắt cá chân". Nhưng trên hết, cuốn sách cho thấy chiến thắng của Vatican đã đặt dấu chấm hết cho Đế quốc Byzantine và mở đường cho sự trỗi dậy của Tây Âu trong nhiều thế kỷ sau.

Điều khiến cuốn sách này trở nên khác biệt là nó không kể lại câu chuyện cũ bằng lối mòn. Frankopan đã dành nhiều năm nghiên cứu các nguồn tư liệu Byzantine và Hồi giáo bị lãng quên, từ đó dựng nên một bức tranh đa chiều và trung thực hơn về cuộc chiến được xem là "định nghĩa thời Trung cổ châu Âu".

Giới phê bình quốc tế đánh giá rất cao tác phẩm này. John Julius Norwich gọi đây là "một cuốn sách đáng kinh ngạc, kết hợp học thuật với tính tiếp cận đại chúng một cách hoàn hảo". BBC History nhận xét: "Thật hài lòng khi thấy quan điểm của người Byzantine về Cuộc Thập tự chinh thứ nhất được viết dưới ngòi bút uyên bác và tinh tế như vậy".

Sách Cuoc thap tu chinh thu nhat - Tieng goi tu phuong Dong - Peter Frankopan có bán tại Tiệm sách Saigon ở Virginia, tiệm bán sách Việt ở Mỹ.